«Μετά την Τροία – Κλυταιμνήστρα», αθώα ή ένοχος; σε κείμενα της Marquerite Yourcenar , Θεατρική Ομάδα του Δήμου, 2,3,4 Ιουνίου 2017, 8.30μμ στο ΠΙΠΙΕΔ.

Posted: Μαΐου 30, 2017 in ΠΡΟΣΩΠΑ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ, ΤΕΧΝΕΣ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

μετα 1

Μετά από επτά χρόνια η Θεατρική Ομάδα του Δήμου, με σχεδόν νέα στο σύνολο της διανομή ρόλων, επανέρχεται στο ζήτημα της σύγκρουσης ανάμεσα στην πατριαρχία και τη μητριαρχία. Η Γεωργία Θεοδωρακοπούλου με τη νέα προσέγγισή της, θεώρησε  ότι είναι αναγκαίο ο θεατής να ενημερωθεί συνοπτικά για τον χώρο και το χρόνο που συντελούνται τα γεγονότα, να ακούσει το κατηγορητήριο για να είναι έτοιμος να αφομοιώσει  τον απολογητικό μονόλογο της Κλυταιμνήστρας προς τους δικαστές μέσα από το θαυμάσιο κείμενο της Marquerite Yourcenar.

Στην αρχή του έργου ο φύλακας – φρουρός, μονολογώντας, δηλώνει ότι βαρέθηκε, κουράστηκε και αγανάκτησε να φυλάει σκοπιά δέκα χρόνια περιμένοντας την επιστροφή του στρατού από την Τροία. Ο Αγαμέμνονας, ο οποίος επιστρέφοντας ως νικητής από την εκστρατεία, κατακρίνει ταυτόχρονα τους θεούς, οι οποίοι με ψήφο ομόφωνα αποφάσισαν τον πόλεμο, συνέπεια του οποίου πολλοί έχασαν την ζωή τους, μη δίνοντας καμία ευκαιρία στην ειρήνη. Εδώ η ταύτιση της διαδικασίας νομιμοποίησης του Τρωϊκού πολέμου με τις  αντίστοιχες σύγχρονες διαδικασίες φέρνει συνειρμικά στο νου τον πόλεμο της Γιουγκοσλαβίας, του Ιράκ και της Λιβύης.

Η Κασσάνδρα εμφανίζεται βουβή, δεν κάνει καμία αναφορά στη δική της μοίρα ούτε προβλέπει τα γεγονότα, δεν διαμαρτύρεται που από τρόπαιο-ερωμένη του Αγαμέμνονα, η Κλυταιμνήστρα τη θέλει δούλα, καρτερικά δείχνει να περιμένει τα γεγονότα. Ξέρει ότι θα δολοφονηθεί από το χέρι της Κλυταιμνήστρας όπως και ο Αγαμέμνονας. Απλά εμφανίζεται ως ένα στοιχείο της δικογραφίας υποταγμένο στην πατριαρχία.

Έτσι απλά και σύντομα ο θεατής μπαίνει στο περιεχόμενο του μύθου. Για να γίνει όμως μια απολογία απαιτείται η ύπαρξη κατηγορητηρίου. Η Ηλέκτρα θρηνεί τον πατέρα της Αγαμέμνονα, κατηγορώντας ανοιχτά τη μητέρα της, Κλυταιμνήστρα, και τον  Αίγισθο, για τη δολοφονία του. Είναι πρόδηλη η  αγάπη της προς τον πατέρα και η αντιζηλία προς τη μητέρα.

Η αδελφή της, η Χρυσόθεμη, συμμερίζεται τη στενοχώρια της Ηλέκτρας και εύχεται και αυτή να επιστρέψει ο αδελφός τους, ο Ορέστης, και να εκδικηθεί. Παραμένει όμως υποτακτική λέγοντας « … αν θέλω λεύτερη να ζώ θα σκύβω πάντα στους αφέντες».

Ενώ ο μύθος θεωρεί, ως αίτια του εγκλήματος, τη δίψα της Κλυταιμνήστρας για εξουσία, κυβέρνησε άλλωστε για δέκα χρόνια και τη μητρική εκδικητική μανία για τη θυσία της Ιφιγένειας, η Marquerite Yourcenar, αντιμετωπίζει το θέμα σα να πρόκειται για ένα έγκλημα πάθους. Οι ακανόνιστες διαχρονικές αναφορές στο κείμενο κάνουν το θέμα παγκόσμιο.  Κυριαρχούν αναφορές στην αγάπη και το  μίσος,  τον έρωτα, την απόρριψη και τις τύψεις, τη δικαιοσύνη και το θάνατο με διάχυτη  την απαισιοδοξία των γυναικών για ένα άσχημο τέλος που πάντα έρχεται(;)

Να σας εξηγήσω, κύριοι δικαστές…

… έχω μπροστά μου αμέτρητες κόγχες ματιών, κυκλικές γραμμές χεριών που ακουμπάνε πάνω στα γόνατα, πόδια γυμνά πάνω  στις πέτρες, ακίνητες κόρες απ΄ όπου φεύγει η ματιά, στόματα κλειστά όπου η σιωπή προετοιμάζει μια κρίση…

…και μέσα σ΄ αυτό το ελάχιστο διάστημα πρέπει επιπλέον να εκθέσω ανοιχτά όχι μόνο τις πράξεις μου αλλά και τα αίτια τους, τα αίτια αυτά που για να τα επιβεβαιώσω χρειάστηκαν σαράντα χρόνια.

… Οι γονείς μου τον διάλεξαν για μένα: και παρόλο που χωρίς να τον ξέρουν ήμουν ήδη κυριευμένη από αυτόν, υπάκουα ακόμη στις επιθυμίες τους

… και εγώ κύριοι δικαστές, γνώριζα το μέλλον. Όλες οι γυναίκες το ξέρουν: περιμένουν πάντα πώς όλα θα τελειώσουν άσχημα

… περίμενα αυτόν τον άντρα πριν ακόμα υπάρξει σαν όνομα, σαν πρόσωπο, αφότου δεν ήταν παρά η μακρινή μου δυστυχία.

…έψαξα μέσα στο πλήθος των ζωντανών αυτή την ύπαρξη, την αναγκαία για τις μελλοντικές μου απολαύσεις: δεν κοίταξα τους άντρες παρά όπως παρατηρεί κανείς με προσοχή τους περαστικούς μπρος στο τζάμι του σταθμού…

… κύριοι δικαστές, δεν υπάρχει παρά ένας άντρας στον κόσμο: οι άλλοι για κάθε γυναίκα δεν είναι παρά ένα λάθος ή ένα θλιβερό υποκατάστατο. Κι η μοιχεία δεν είναι συχνά παρά η απελπισμένη μορφή της πίστης

… αφού ο Χρόνος είναι από αίμα ζωντανών, η Αιωνιότητα πρέπει να τρέφεται από αίμα φαντασμάτων

Δε μπορείς βέβαια να σκοτώσεις πάλι ένα νεκρό

Παρά το ότι η Κλυταιμνήστρα δεν ζήτα επιείκεια, το σκηνοθετικό εύρημα στο φινάλε προτρέπει το θεατή να διαλέξει ανάμεσα στο αν ο Ορέστης δρα κατόπιν εντολής των δικαστών ή δρα αυτοβούλως ενάντια σε τυχόν αθωωτική απόφαση των. Το κοινό, σε θέση δικαστή,  καλείται να αποφασίσει αθώα ή ένοχος.

Οι φωτογραφίες είναι προσφορά του Ανδρέα Ελματζόγλου

Σκηνοθεσία-Σύνθεση: Γεωργία Θεοδωρακοπούλου

 Ερμηνεύουν:

 ΦΥΛΑΚΑΣ:            Τάσος Καλέσης

ΧΟΡΟΣ:                 Μαίρη Γεωργοπούλου, Μαρία Δημητρακοπούλου

ΚΥΡΗΚΑΣ:             Ηλίας  Καραχάλιος

ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ      Μπάμπης Χαλεπλίδης

ΚΑΣΣΑΝΔΡΑ         Πολύνα Ζιούπου

ΗΛΕΚΤΡΑ             Μαρία Λεμοντζόγλου

ΧΡΥΣΟΘΕΜΙΣ         Χριστίνα Σινανίδη

ΣΥΝΟΔΟΙ              Πηνελόπη Ράμμου, Μαρία Παπαδάκη, Θεώνη Βαρυπάτη

ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΕΣ: Μαρία Παπαδάκη, Πηνελόπη Ράμμου, Χριστίνα Καραμούτη, Θεώνη Βαρυπάτη, Μαρία Στάη, Ιωάννα Λεβέντη, Ράνια Νικολακοπούλου, Καίτη Λιάπη

ΟΡΕΣΤΗΣ: Δημήτρης Ναούμ

Η παράσταση θα δοθεί ΔΩΡΕΑΝ 2,3 & 4 Ιουνίου στον προαύλιο χώρο του Ιδρύματος Π.Π.Ι.Ε.Δ. (Μουσείο Φιλιώς Χαϊδεμένου), Δεκελείας 152, Νέα Φιλαδέλφεια, στις 20:30

ΚΛΥΤΑΙΜΝΗΣΤΡΑ 2017

Ο Μύθος

Η Κλυταιμνήστρα ήταν κόρη του Τυνδάρεω και της Λήδας, αδελφή της ωραίας Ελένης και των Διόσκουρων, γυναίκα του Αγαμέμνονα. Όταν οι Αχαιοί είχαν μαζευτεί με τα πλοία τους στην Αυλίδα για να επιτεθούν στην Τροία, ο Αγαμέμνονας αναγκάστηκε από το χρησμό να θυσιάσει την κόρη του, Ιφιγένεια. Η Κλυταιμνήστρα δεν μπόρεσε να του συγχωρήσει το γεγονός ότι θυσίασε το ίδιο τους το παιδί για την εκστρατεία του. Κατά τη διάρκεια του Τρωικού Πολέμου, απάτησε τον Αγαμέμνονα με τον ξάδερφό του, τον Αίγισθο.

Όταν ο Αγαμέμνονας επέστρεψε στις Μυκήνες, οι δυο εραστές τον δολοφόνησαν και ανέβηκαν στο θρόνο. Ο Ορέστης, όμως, γιος της Κλυταιμνήστρας, εκδικήθηκε για το φόνο του πατέρα του σκοτώνοντας και τη μητέρα του και τον εραστή της.

Ο μύθος αυτός ενέπνευσε τον Αισχύλο για τη συγγραφή της τριλογίας Ορέστεια, που την αποτελούν οι τραγωδίες Αγαμέμνων, Χοηφόροι και Ευμενίδες.

Βιογραφία

 Η Μαργκερίτ Γιουρσενάρ (γαλλ. Marguerite Yourcenar) (8 Ιουνίου 1903 – 17 Δεκεμβρίου 1987) ήταν Γαλλίδα συγγραφέας και ποιήτρια, μια από τις κορυφαίες λογοτεχνικές μορφές της Γαλλίας του εικοστού αιώνα. Ιδιαίτερα στενή ήταν η σχέση της Γιουρσενάρ με την Ελλάδα και η αγάπη της για τον Ελληνικό πολιτισμό. Επιμελήθηκε την ανθολογία ελληνικής ποίησης «Το στεφάνι και η λύρα» και εξέδωσε το δοκίμιο «Κριτική παρουσίαση του Κ. Π. Καβάφη».

Yourcenar -1

Ήταν φίλη της Ιωάννας Χατζηνικολή, η οποία εξέδωσε τα βιβλία της στα Ελληνικά, και διατηρούσε σχέσεις μεταξύ άλλων και με την Ανδρέα Εμπειρίκο. Η Ελλάδα ήταν ένας από τους αγαπημένος προορισμούς των αναρίθμητων ταξιδιών της.

Η σημασία της συνεισφοράς της στη λογοτεχνία αναγνωρίστηκε μέσα από πολυάριθμες διακρίσεις, με κυριότερη την αναγόρευσή της ως μέλους της Γαλλικής Ακαδημίας το 1980. Ήταν η πρώτη γυναίκα που κατέκτησε παρόμοια θέση.

 

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s